มทร.ล้านนา เชียงราย ผนึกเกษตรอำเภอแม่ลาวและภาคีเครือข่าย ขับเคลื่อน BCG Tourism ยกระดับ 7 วิสาหกิจชุมชน เชื่อมทรัพยากรท้องถิ่นสู่เส้นทางท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์

                       มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงราย ร่วมกับสำนักงานเกษตรอำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย และเครือข่ายขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนเพื่อสังคม CHIANG RAI SMART COMMUNITY ดำเนินโครงการ “การจัดการท่องเที่ยวเชิงเกษตรเศรษฐกิจสร้างสรรค์ด้วย BCG Tourism” เพื่อยกระดับวิสาหกิจชุมชนและเชื่อมโยงทรัพยากรท้องถิ่นสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ภายใต้แนวคิด BCG Economy Model (Bio-Circular-Green Economy)

                       โครงการดังกล่าวสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาของจังหวัดเชียงรายที่มุ่งส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยใช้ทรัพยากรชีวภาพ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวิถีเกษตรของชุมชนเป็นฐานสำคัญในการพัฒนา พร้อมยกระดับห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ตั้งแต่การพัฒนาผู้ผลิต การบริหารจัดการทรัพยากรทางการเกษตร การต่อยอดผลผลิตในพื้นที่ ไปจนถึงการเชื่อมโยงสู่การท่องเที่ยวชุมชน เพื่อสร้างรายได้ กระจายโอกาสทางเศรษฐกิจ และเสริมความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน

                       การดำเนินงานมุ่งประยุกต์ใช้องค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (วทน.) เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการและวิสาหกิจชุมชน เสริมความเข้มแข็งของระบบการผลิตจากฐานทรัพยากรในพื้นที่ ตลอดจนสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าและบริการของชุมชน

                       การดำเนินงานดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สป.อว.) ภายใต้กิจกรรมส่งเสริมการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตและเศรษฐกิจชุมชน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 (ภาคเหนือ) โดยมีผู้ช่วยศาสตราจารย์หฤทัยรัตน์ จันต๊ะคาด อาจารย์ประจำหลักสูตรวิศวกรรมอุตสาหการ วิชาเอกวิศวกรรมโลจิสติกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงราย เป็นหัวหน้าโครงการ โดยบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิศวกรรม การบริหารจัดการ และการตลาด เพื่อยกระดับผู้ประกอบการชุมชนตลอดห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่ต้นทางการผลิต การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสร้างแบรนด์ ไปจนถึงการเชื่อมโยงตลาดและการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์

                       โครงการได้จัดกิจกรรมฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ หลักสูตร “การสร้างแบรนด์และการเพิ่มการรับรู้ต่อผลิตภัณฑ์และแบรนด์” ณ สวนภูตาดเกษตรธรรมชาติ ตำบลดงมะดะ อำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา ภาคีเครือข่าย วิสาหกิจชุมชน และเกษตรกรเข้าร่วมประมาณ 50 คน ครอบคลุม 7 วิสาหกิจชุมชน เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ด้านการสร้างแบรนด์ การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ และการสื่อสารอัตลักษณ์ของชุมชนให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่และความต้องการของตลาด

                       ผู้ช่วยศาสตราจารย์หฤทัยรัตน์ จันต๊ะคาด กล่าวว่า “ชุมชนแต่ละแห่งมีต้นทุนและอัตลักษณ์ที่แตกต่างกัน ทั้งด้านทรัพยากร วิถีชีวิต และภูมิปัญญาท้องถิ่น การพัฒนาไม่ได้มุ่งเพียงการสร้างผลิตภัณฑ์ แต่คือการนำเรื่องราวและศักยภาพของพื้นที่มาสร้างคุณค่า เชื่อมโยงสินค้า แหล่งเรียนรู้ และประสบการณ์การท่องเที่ยว เพื่อเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน”

                       ภายในกิจกรรม นางสุพรรณี ชีวะเจริญ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ และ นายสุรัจ เลิศวิชัยกุล นักวิชาการส่งเสริมการเกษตร สำนักงานเกษตรอำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย ในฐานะวิทยากรรับเชิญ ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับศักยภาพของทรัพยากรทางการเกษตรในพื้นที่ แนวทางการพัฒนาเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนจากฐานการผลิต การบริหารจัดการวัตถุดิบตามหลักเกษตรปลอดภัย ตลอดจนแนวทางการยกระดับเกษตรกรสู่การเป็น Smart Farmer เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างความพร้อมในการต่อยอดผลผลิตทางการเกษตร อันนำไปสู่การสร้างคุณค่าและมูลค่าเพิ่มให้กับทรัพยากรในท้องถิ่น

                       นอกจากนี้ ยังได้ยกกรณีศึกษาของวิสาหกิจชุมชนสุรากลั่นฐิตินันท์ ผู้พัฒนาผลิตภัณฑ์สุราชุมชนแบรนด์ “วันวาน” ซึ่งเป็นตัวอย่างของการนำผลไม้ตามฤดูกาลของจังหวัดเชียงราย อาทิ ลิ้นจี่ สับปะรด มะม่วง และบ๊วย มาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม สะท้อนการใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบในท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า ผ่านการผสานภูมิปัญญาชุมชน ลดการสูญเสียจากวัตถุดิบทางการเกษตร และสร้างโอกาสทางการตลาด

                       ภายในกิจกรรม ผู้เข้าร่วมยังได้เรียนรู้กระบวนการวิเคราะห์ศักยภาพของผลิตภัณฑ์ การค้นหาอัตลักษณ์ของชุมชน การสร้างคุณค่า (Value Creation) การพัฒนาแนวคิดแบรนด์ การสื่อสารอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ และการเล่าเรื่องราวของสินค้า (Storytelling) เพื่อสร้างความแตกต่างของผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่และตอบโจทย์ความต้องการของตลาด

                       นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้รับองค์ความรู้ด้านการสร้างภาพลักษณ์ชุมชนผ่านแนวคิด Soft Power และการสื่อสารการตลาดดิจิทัล จากคุณธนภัทร ไลย์ ประธานวิสาหกิจชุมชนนวัตกรรมเกษตรเศรษฐกิจสร้างสรรค์ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย และผู้พัฒนาแบรนด์จันทร์จินดา ซึ่งเป็นกรณีศึกษาของผู้ประกอบการชุมชนที่นำผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่มาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม โดยนำฝรั่งกิมจูมาพัฒนาเป็น “ฝรั่งอบแห้งสีทอง 3 รสชาติ” ควบคู่กับการสร้างอัตลักษณ์ของแบรนด์ การสื่อสารเรื่องราวของผลิตภัณฑ์ และการประยุกต์ใช้ช่องทางการตลาดดิจิทัล เพื่อเพิ่มการรับรู้ของแบรนด์ และสร้างช่องทางการเข้าถึงผู้บริโภคผ่านสื่อดิจิทัล

                       โดยคุณธนภัทร ได้ถ่ายทอดเทคนิคการสร้างสรรค์เนื้อหา (Content Creation) การสร้างจุดดึงดูดความสนใจ (Hook) การเล่าเรื่องราวของผลิตภัณฑ์ (Storytelling) ตลอดจนการผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ด้วยสมาร์ตโฟน พร้อมฝึกปฏิบัติการถ่ายทำและตัดต่อวิดีโอสั้นร่วมกับนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์ แหล่งท่องเที่ยว และวิถีชีวิตของชุมชนผ่านสื่อดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

                       ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม (Participatory Learning) ทั้งการบรรยาย การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การวิเคราะห์กรณีศึกษา และการฝึกปฏิบัติจริง ทำให้สามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการทรัพยากร การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสร้างแบรนด์ การตลาดดิจิทัล และการสื่อสารอัตลักษณ์ของชุมชน เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนของตนเองได้อย่างเป็นรูปธรรม

                       นอกเหนือจากการพัฒนาองค์ความรู้ในห้องอบรม โครงการยังได้ลงพื้นที่ทั้ง 7 วิสาหกิจชุมชน เพื่อศึกษาศักยภาพของทรัพยากร แหล่งเรียนรู้ และอัตลักษณ์ของแต่ละชุมชน พร้อมจัดเก็บข้อมูล ภาพถ่าย และสื่อวิดีโอ เพื่อพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชิงเกษตรของเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน ที่เชื่อมโยงแหล่งผลิต แหล่งเรียนรู้ ผลิตภัณฑ์ และเรื่องราวของแต่ละพื้นที่เข้าด้วยกัน โดยคณะทำงานโครงการได้บูรณาการการเรียนรู้ร่วมกับนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ในการปฏิบัติงานภาคสนาม ถ่ายทอดเรื่องราวผ่านการสัมภาษณ์ประธานวิสาหกิจชุมชน การเก็บข้อมูลภาพบรรยากาศ วิถีชีวิต และกิจกรรมเด่นของแต่ละพื้นที่ เพื่อนำไปจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์และคลิปแนะนำเส้นทางท่องเที่ยวของเครือข่าย ซึ่งจะช่วยส่งเสริมการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวระหว่างชุมชนอย่างเป็นระบบ

                       ผลจากการดำเนินกิจกรรม ก่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และผู้ประกอบการชุมชน ครอบคลุม 7 วิสาหกิจชุมชน ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรและผลิตสินค้าเกษตรเพื่อการส่งออก อำเภอพาน วิสาหกิจชุมชนบ้านสันต้นแหน วิสาหกิจชุมชนนามว้า วิสาหกิจชุมชนสุรากลั่นฐิตินันท์ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มว่านน้ำสมุนไพร วิสาหกิจชุมชนแปรรูปผลไม้ทุกชนิด และวิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านสบห้วย จังหวัดเชียงราย

                       ความร่วมมือดังกล่าวนับเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และวิสาหกิจชุมชน เพื่อร่วมกันพัฒนาศักยภาพของทรัพยากรท้องถิ่นสู่ผลิตภัณฑ์ บริการ และเส้นทางท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ อันเป็นการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ สร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการชุมชน และวางรากฐานการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนตามแนวทาง BCG Economy Model

ภาพ/ข่าว : หฤทัยรัตน์ จันต๊ะคาด คณะวิศวกรรมศาสตร์

คลังรูปภาพ : มทร.ล้านนา เชียงราย ผนึกเกษตรอำเภอแม่ลาวและภาคีเครือข่าย ขับเคลื่อน BCG Tourism ยกระดับ 7 วิสาหกิจชุมชน เชื่อมทรัพยากรท้องถิ่นสู่เส้นทางท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์